Hầu đồng là gì? Ý nghĩa và những người có thể hầu đồng

Ở các điện thờ Thánh Mẫu, Đức Thánh Trần, Tam phủ, Tứ phủ,.. thường xuyên diễn ra nghi thức hầu đồng. Mặc dù nghi thức này diễn ra khá thường xuyên nhưng không phải ai cũng biết được rõ về hầu đồng. Trong bài viết này, Nguồn Sưu Tầm sẽ giúp các bạn hiểu rõ hơn về về Hầu đồng là gì? Nghi thức hầu đồng diễn ra như thế nào? Những ai có thể hầu đồng(1)? Mời các bạn cùng đón đọc. 

Hầu đồng là gì? 

Hầu đồng là gì? Hiểu một cách đơn giản nhất, hầu đồng chính là hình thức lên đồng để giao tiếp với thần linh. Đây là một tín ngưỡng, nghi lễ không thể thiếu ở các phủ, điện thánh. 

hầu đồng là gì
Tìm hiểu về nghi thức hầu đồng – hầu đồng là gì

Khi lên đồng chính là các thần linh nhập vào người hầu đồng để phán truyền, chữa bệnh, ban phúc hay diệt trừ tà ma,.. cho các con nhang, đệ tử. 

Người đứng giá hầu đồng thì được gọi chung là Thanh Đồng. Nam sẽ gọi là Cậu, nữ sẽ gọi là Cô hoặc bà. 

Có thể bạn sẽ quan tâm >>> Cúng mụ là gì?

Những người có thể hầu đồng?

Những người có thể hầu đồng thường là những người do di truyền từ gia đình, gia tộc, người có căn đồng hoặc do hoàn cảnh bản thân thúc ép. Đặc biệt nhất là những người có căn đồng mà chưa ra đồng sẽ bị thánh đày ải bệnh tật, ốm đau. Những bệnh này sẽ không có thuốc chữa khỏi, chỉ khi ra hầu đồng sẽ hồi phục. 

Trình tự của một buổi hầu đồng

Để mọi người có thể hiểu rõ hơn về hầu đồng, chúng tôi sẽ nêu ra trình tự từng bước trong nghi thức của một giá đồng. 1 buổi giá đồng sẽ có 6 bước như sau: 

Thay lễ phục

Đầu tiên là người hầu đồng sẽ thay lễ phục, tùy vào mỗi điện, mỗi biệt phủ và danh hiệu của vị thánh đó mà lễ phục của người hầu đồng sẽ khác nhau. 

hầu đồng là gì
Thay lễ phục chuẩn bị cho buổi giá đồng

Dâng hương

Sau khi thay xong lễ phục, người hầu đồng và 2 người phụ đồng sẽ tiến hành dâng hương hành lễ. Người hầu đồng chính tay trái cầm bó nhang, tay phải rút 1 nén rồi huơ lên bó nhang bên tay trái. Đây được khỏi là hình thức khai nông, mục đích là để xua đuổi tà ma. 

Thánh giáng

Tiếp đến là thánh giáng, hay còn gọi là thánh nhập. Khi  thánh nhập vào hầu đồng thì người đó sẽ buông các nén hương đang cầm. Sau đó sẽ chắp tay, nghiêng mình để ra hiệu cho mọi người biết thánh thuộc hạng thứ bậc nào.  

Tính đến thời điểm hiện nay, thánh giáng được chia thành 2 loại đó chính là thánh trùm khăn và thánh mở khăn. 

  • Thánh trùm khăn với các giá Thánh Mẫu, Mẫu chỉ đến chứng giám rồi đi. 
  • Thánh mở khăn là những thánh với các hàng quan trở xuống

Nghi lễ thánh giáng sẽ phải theo tứ tự trên xuống thấp. Hiện tại có đến 50 – 60 vị thánh. Tuy nhiên trong 1 buổi chầu không phải tất cả các thánh đều nhập mà chỉ có 1 số. Nhiều nhất là 36 hoặc thông thường là khoảng 20 vị. Thứ tự chia trên xuống bao gồm: 

  • Thánh mẫu: Tứ vị thánh mẫu
  • Quan: Ngũ vị quan lớn
  • Chầu: Tứ vị Chầu bà
  • Ông Hoàng: Ngũ vị ông Hoàng
  • Cô: Thập nhị vương cô
  • Cậu: Thập vị vương cậu

Múa đồng

Sau thánh giáng sẽ đến giai đoạn múa đồng, đây là một hình thức diễn xướng, cũng là để khẳng định sự ứng nhập của thánh. Người hầu đồng sẽ tùy vào vị thánh đang nhập mà sẽ múa những điệu múa khác nhau, thông thường sẽ có sự ảnh hưởng của chèo và vũ điệu dân gian. Các động tác được thực hiện một cách uyển chuyển, nhịp nhàng mà khi ở trạng thái bình thường họ sẽ không thể làm được. 

hầu đồng là gì
Các hầu đồng tiến hành múa đồng – hầu đồng là gì

Múa đồng sẽ tùy vào giá đồng để thể hiện, sẽ có giá các cầu quan, chầu bà, chầu ông hoàng, chầu cô và chầu cậu. Vậy nên múa đồng sẽ tùy thuộc vào đó và có những cách múa khác nhau. Cụ thể như: 

  • Giá ông hoàng: Múa khăn, múa cờ, múa tay không. 
  • Giá quan: Múa cờ, múa đao, múa kiếm, múa kích
  • Giá chầu bà: Múa quạt, múa tay không, múa mồi
  • Giá chầu cô: Múa hoa, múa quạt, múa thêu, múa đàn, múa lụa. 
  • Giá chầu cậu: Múa lân, múa hèo…

Ban lộc

Sau khi các thánh đã múa đồng sẽ có tiết mục ngồi nghe các cung văn hát hoặc kể lại sự tích các vị thánh. Nếu giá ông hoàng sẽ có thêm ngâm các bài thơ cổ. Các thánh sẽ ban tiền thưởng và có động tác về gối để thể hiện sự hài lòng đối với các cung văn.  Lúc này những người ngồi dự xung quanh cũng sẽ được ban lộc, lộc thánh có thể là hoa quả, bánh kẹo, tiền bạc, nhang cháy hoặc gương lược. 

hầu đồng là gì
Giai đoạn ban  lộc trong hầu đồng – hầu đồng là gì

Thánh thăng

Cuối cùng trong nghi thức hầu đồng đó chính là thánh thăng. Lúc này người hầu đồng sẽ ngồi yên, 2 tay bắt chéo phía trước trán. Khi người hầu đồng khẽ rùng mình, lập tức sẽ có 2 người phụ đồng  phủ khăn lên đầu người hầu đồng, nổi nhạc và hát điệu thánh xa giá hồi cung. 

Trên đây là toàn bộ những thông tin chi tiết, cụ thể nhất về nghi thức hầu đồng ở các điện, phủ. Đây là một di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đã được công nhận. Hy vọng qua đây sẽ giúp bạn có cái nhìn tổng quan nhất, và hiểu đúng nhất về tín ngưỡng này của người Việt. Chúng tôi mong rằng những thông tin chúng tôi mang lại sẽ giúp cho các bạn trả lời được câu hỏi hầu đồng là gì? Cảm ơn các bạn đã đọc tin. 

Nguồn Sưu Tầm

Tôi là Nguyễn Thế Cường - Người sáng lập ra website: https://nguonsuutam.com. Là một người muốn tìm hiểu về mọi thứ trên thế giới và bổ trợ kiến thức cho bản thân. Tôi đã tạo ra Nguồn Sưu Tầm để có thể chia sẻ những thông tin hữu ích đến với nhiều người hơn.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *